تأثیر مروری بر مطالعات نقش تشکل‌های آب‌بران و مدل‌های مشارکتی بر مدیریت مصرف منابع آب
کد مقاله : 1148-ECOHYDROLOGY1404
نویسندگان
بهمن نادری سامانی1، مهدی قبادی نیا1، سید محمد رضا حسینی وردنجانی *2
1شهرکرد
2دانشجو دکتری آبیاری و زهکشی دانشگاه ساری
چکیده مقاله
محدودیت منابع آبی و مصرف بالای آب در بخش کشاورزی، ضرورت به‌کارگیری شیوه‌های بهینه و مدیریت کارآمد منابع را بیش‌ازپیش آشکار کرده است. ایجاد نظام مدیریت مشارکتی آب در مناطق روستایی و تشکیل «تشکل‌های آب‌بران» (WUA) یکی از مؤثرترین راهکارها برای تحقق این هدف است. موفقیت این رویکرد نیازمند تداوم مدیریت، مشارکت فعال کشاورزان و بهره‌برداری اصولی از منابع موجود است. بااین‌حال، تحقق آن مستلزم شناخت دقیق عوامل مؤثر بر رفتار مصرف‌کنندگان و تمایل کشاورزان به مشارکت در نهادهای محلی است. پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش نهادهای مشارکتی در بهبود حکمرانی منابع آب کشاورزی و ارائه راهکارهایی برای تقویت حضور کاربران آب انجام شده است. این مطالعه با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی و مرور نظام‌مند مطالعات داخلی و خارجی، به تحلیل عوامل تأثیرگذار بر کارایی تشکل‌های آب‌بران، تعاونی‌های روستایی و ساختارهای نهادی مرتبط پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد موفقیت مدیریت مشارکتی آب به سه عامل اصلی وابسته است: وجود ساختارهای نهادی کارآمد و شفاف، تقویت اعتماد و سرمایه اجتماعی میان بهره‌برداران و دولت، و طراحی سازوکارهای آموزشی و اقتصادی مناسب برای افزایش انگیزه مشارکت. همچنین نتایج بیانگر آن است که در صورت حمایت‌های فنی و حقوقی، تعاونی‌های محلی آب می‌توانند موجب ارتقای بهره‌وری، کاهش تعارضات و پایداری منابع شوند؛ بنابراین، تعامل چندسطحی میان دولت و جوامع محلی شرط بنیادین برای حکمرانی پایدار آب در کشور است.
کلیدواژه ها
حکمرانی، آموزش، ظرفیت، بهره‌وری.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر