مقایسه تلقیح سیانوباکتری‌ها در کاهش آستانه شروع رواناب در دو خاک تحت انجماد-ذوب و خاک شور
کد مقاله : 1134-ECOHYDROLOGY1404
نویسندگان
سودابه قره محمودلی *1، سیدحمیدرضا صادقی2
1Department of Watershed Management Engineering, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University (TMU), Iran. Imam Reza Blvd.
2Department of Watershed Management Engineering, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University (TMU), Iran. Imam Reza Blvd.
چکیده مقاله
رواناب یکی از پدیده‌های هیدرولوژیکی کلیدی است که با تغییرات سریع بارش و ویژگی‌های خاک، فرآیندهای فرسایش سطحی را تشدید می‌کند. در حال حاضر، کاربرد ریزموجودات برای حفظ خاک‌وآب گزارش شده اما کارایی برخی رویکردها در کاهش آستانه رواناب به طور کامل مشخص نشده است. بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی اثر تلقیح سیانوباکتری بر زمان شروع رواناب در دو نوع خاک با ویژگی‌های متفاوت پرداخته است. در این راستا خاک مورد مطالعه از اراضی دیم رها شده بدرانلو و اراضی شور اینچه‌برون تهیه شد. سیانوباکتری‌های بومی موجود در این خاک‌ها با توجه به کارایی آن‌ها در حفاظت خاک‌وآب استخراج، شناسایی و تکثیر شده و در تکرار مناسب روی کرت‌های آماده‌شده تلقیح شدند. در این راستا مقایسه تیمارهای شاهد و تلقیح شده در دو خاک متفاوت با انجام شبیه‌سازی باران با شدّت حدود 70 میلی‌متر بر ساعت در مدت 30 دقیقه، روی کرت‌های فرسایشی کوچک با شیب غالب مناطق صورت گرفت. بررسی یافته‌های پژوهش نشان داد، تیمار تلقیحی سیانوباکتری نسبت به شاهد به‌ترتیب در خاک تحت شرایط انجماد-ذوب و خاک شور باعث افزایش زمان شروع رواناب به مقدار 228 و 116 درصدی پس از 60 روز تلقیح شد. مقایسه میانگین نشان داد که در هر دو خاک، تیمارهای تلقیح‌شده با سیانوباکتری دیرتر از شاهد شروع به رواناب کرده‌اند (001/0p<)، که نشان از عملکرد مطلوب در تأخیر زمان شروع رواناب دارد. این نتایج پتانسیل استفاده از سیانوباکتری به‌عنوان یک رویکرد مدیریتی برای کاهش خطر رواناب و بهبود مدیریت و حفاظت خاک‌وآب در خاک‌های مناطق سردسیر و شور را نشان می‌دهد.
کلیدواژه ها
تثبیت‌کننده‌های خاک، حفاظت خاک، مدیریت زیستی مهندسی، نفوذپذیری خاک
وضعیت: پذیرفته شده